از گذشته های دور تاکنون موضوع قتل و غارت و مهاجرت خنجی ها  بعد از لشکرکشی نادرشاه افشار ذکر مثل ها و خاطرات در افواه عمومی مردم بوده است اما به راستی ماجرای دقیق آن چه بوده که تا به امروز بعد از 300 سال  در افواه جمعی ما برجای مانده است و سبب به وجود آمدن ضرب المثل ها و حکایات شده است.

بنا بر اطلاعات کتاب تاریخ جهانگیریه و بنی عباسیان بستک که از جمله کتابهای مهم در حوزه تاریخنگاری محلی به شمار میرود به ذکر نشانه هایی از خنج آن دوران پرداخته شده از جمله اینکه در سال 1137 هجری قمری یعنی بعد از سرنگونی دولت صفوی و قبل از تاج گذاری نادرشاه شیخ احمد مدنی از پیشوایان مذهبی به همراه شیخ محمد سعید بستکی حاکم لار با هزار نفر از همراهان خود به خنج می آید که با استقبال اهالی خنج و هرم و کاریان و بیدشهر و کوره مواجه میشود  این واقعه  که به این شرح روایت شده است نشان میدهد در این مقطع زمانی خنج در امنیت کامل بوده و به نوعی رونق داشته که پذیرای چنین جمعیتی به داخل شهر بوده است.   اما پس از این فردی به اسم  محمدخان بلوچ که در آن دوران از جمله سرداران نادر به شمار میرفت بر علیه او طغیان میکند و به منطقه لارستان پناه میبرد که زمینه ساز درگیری نظامی با لشکریان نادر میشود. نویسنده کتاب در این راستا چنین نوشته است

"محمدخان با عده هزار سوار به طرف شیراز و لارستان گریخت که بلکه بتواند با کمک حاکم لار و حاکم جهانگیریه و بندرعباس و شیخ احمد مدنی پیشوای جماعت قوائی تجدید و به جنگ نادر برگردد. اما نادر طهماسب قلی خان جلایر را با سی هزار سوار لشکر سوار به تعاقب او روانه کرد که در هر محل باشد محمدخان را قلع و قمع و یا دستگیر نمایند. سردار جلایر بسرعت محمدخان بلوچ را تعقیب کرد و از طریق خنج و بیخفال به فرامرزان و کمشک آمده پس از زد و خورد قلعه دولاب و قلعه کلات غربی کمشک را که در دست اهالی کمشک و فرامرزان و مریدان شیخ احمد مدنی بود تسخیر و آنرا با خاک یکسان نمود "( ص 95) 
این روایت کتاب به خوبی انعکاس دهنده شرایط ان زمان است اما درباره تعداد قتل و عام ها و حتی مهاجرت جمعی مردم به دیگر نقاط تا این اطلاعات مبتنی بر اسناد دقیق تاریخی نباشد نمیتوان به طور قطع اظهار  نظر کرد
اما چیزی که به واقع از کنار هم قرار دادن این گزاره های تاریخی میتوان به آن رسید شرایط ویژه ای بوده که خنج با آن روبرو بوده یعنی پذیرای شیخ احمد مدنی بوده که از بزرگان منطقه به شمار میرفته و بعد از این درگیر هجوم سردار نادر قرار میگیرد و به تبع آن قتل و غارت بر سایه شهر افکنده میشود و تا مدتها خنج به حالت سابق که محل رفت و آمد بزرگان و مبادلات اقتصادی بوده بر نمیگردد

منبع: کانال تلگرامی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خنج